Material Design không biến mất — nó chỉ ngừng muốn là tất cả.
Năm 2014, có một con đường mới được trải nhựa phẳng lì giữa một vùng đất toàn đường mòn. Mọi người đổ xô đến đi thử. Rồi người ta bắt đầu xây nhà dọc hai bên. Rồi người ta bắt đầu nghĩ rằng đây là con đường duy nhất đáng đi.
Con đường đó tên là Material Design.
Google ra mắt nó với một tham vọng thực sự lớn: không chỉ là một bộ UI component, mà là một ngôn ngữ thiết kế chung cho toàn bộ thế giới số. Một thứ gì đó có thể hoạt động trên mọi nền tảng, mọi kích thước màn hình, mọi loại sản phẩm — từ ứng dụng gọi xe cho đến hệ thống quản lý nội bộ doanh nghiệp. Trong vài năm đầu, tham vọng đó gần như hiện thực hóa được.
Nhưng có một khoảnh khắc — không ai biết chính xác khi nào — mà con đường bắt đầu trở nên chật chội.
Không phải vì nó xấu đi. Mà vì thế giới xung quanh nó đã lớn hơn, phức tạp hơn, và đòi hỏi nhiều thứ mà một con đường duy nhất không thể đáp ứng.
Phần 1: Khi tính nhất quán trở thành cái bẫy
Điều làm nên sức mạnh ban đầu của Material cũng chính là thứ dần bóp nghẹt nó: sự nhất quán tuyệt đối. Người dùng chỉ cần học một lần — nút bấm nằm ở đó, menu trượt ra theo cách đó, hiệu ứng chạm lan tỏa theo cách đó. Nhận thức của họ được huấn luyện để kỳ vọng.
Nhưng các thương hiệu thì không thể sống bằng kỳ vọng chung. Spotify không thể để hình nền của người dùng quyết định màu xanh lá đặc trưng của mình. Netflix không thể chấp nhận một giao diện mà người dùng nhìn vào không biết mình đang dùng Netflix hay ứng dụng nào khác của Google. Màu sắc, kiểu chữ, nhịp điệu chuyển động — đó không phải là thẩm mỹ tùy tiện. Đó là tài sản.
Material You, phiên bản “cá nhân hóa” của Material Design, cố gắng giải quyết điều này theo hướng ngược lại hoàn toàn: thay vì thương hiệu kiểm soát màu sắc, người dùng kiểm soát màu sắc. Ý tưởng đẹp về mặt triết học. Nhưng trong thực tế thị trường, nó giống như mời một khách hàng tự sơn lại biển hiệu của cửa hàng theo màu họ thích.
Không có thương hiệu nào đủ lớn sẽ chấp nhận điều đó. Và không có thương hiệu nào đủ nhỏ lại cần đến mức đó.
Phần 2: Google và sự bất nhất không thể bào chữa
Nếu có một điều duy nhất thực sự làm tổn hại đến vị thế của Material Design, đó không phải là thẩm mỹ, không phải là triết lý thiết kế, mà là chính Google.
Một hệ thống thiết kế muốn được tin tưởng thì trước tiên người tạo ra nó phải tin tưởng nó. Nhưng trong nhiều năm, Google ban hành những bộ quy tắc nghiêm ngặt trong khi chính YouTube, Gmail, Maps và Drive lại thường xuyên phá vỡ những quy tắc đó — không phải vì cố tình, mà vì mỗi team sản phẩm vận hành theo logic riêng của mình. Sự đồng bộ mất nhiều năm. Đôi khi không bao giờ đến.
Với một developer đang cân nhắc xây dựng sản phẩm trên nền Material, đây là tín hiệu rõ nhất: nếu chính cha đẻ của nó không theo được, tại sao tôi phải theo?
Phần 3: Thị trường đã chọn sự linh hoạt
Tailwind CSS không nổi lên vì Material xấu. Shadcn/ui không được yêu thích vì nó đẹp hơn. Cả hai thứ đó chiếm được thị phần vì chúng trả lời một câu hỏi khác: thay vì hỏi “bạn muốn tuân theo ngôn ngữ thiết kế nào?”, chúng hỏi “bạn muốn xây dựng thứ gì?”
Developer hiện đại không muốn kế thừa một triết lý. Họ muốn những viên gạch để tự xây. Và đó là thứ Material — với toàn bộ hệ thống chặt chẽ và nguyên tắc phân tầng của mình — không được thiết kế để làm.
Đây không phải thất bại. Đây là sự không phù hợp giữa sản phẩm và thị trường trong một thời đại mới.
Kết: Con đường trở thành nền móng
Quay lại hình ảnh ban đầu: con đường nhựa năm 2014. Hôm nay, bên trên nó, người ta đã xây thêm đường cao tốc, đường sắt, cầu vượt. Không ai còn nhớ lớp nhựa đầu tiên. Nhưng nó vẫn ở đó, bên dưới tất cả.
Material Design không thất bại — nó đang chuyển hóa. Từ vị trí một trend-setter toàn cầu, nó trở thành infrastructure của hệ sinh thái Android và Google. Những nguyên tắc về hierarchy, affordance, motion có mục đích mà Material tiên phong từ năm 2014 giờ đã được hấp thụ vào cách thực hành thiết kế chung — không còn ai nhớ nguồn gốc, vì chúng đã trở thành kiến thức nền tảng của ngành.
Cái thực sự mất đi là tham vọng — tham vọng làm ngôn ngữ thiết kế chung cho toàn bộ thế giới số. Một tham vọng đẹp, nhưng cuối cùng bị xói mòn bởi chính sự bất nhất của Google, bởi thị trường đòi hỏi sự linh hoạt cao hơn, và bởi xu hướng thiết kế ngày càng ưu tiên bản sắc riêng hơn là sự đồng nhất hệ thống.
Không phải mọi con đường đều phải dẫn đến mọi nơi. Đôi khi, trở thành nền móng vững chắc cho người khác xây tiếp — cũng là một kết thúc đáng giá.
Material Design didn’t disappear — it just stopped wanting to be everything.
In 2014, a brand new paved road appeared in a land of dirt paths. People flocked to walk it. Then they started building houses along both sides. Then they started believing it was the only road worth taking.
That road was called Material Design.
Google launched it with genuinely grand ambition: not just a UI component library, but a shared design language for the entire digital world. Something that could work across every platform, every screen size, every type of product — from ride-hailing apps to enterprise management systems. In its first few years, that ambition came close to being realized.
But there was a moment — no one knows exactly when — when the road started feeling too narrow.
Not because it got worse. But because the world around it had grown larger, more complex, and demanded things a single road couldn’t provide.
Part 1: When Consistency Becomes a Trap
The very thing that gave Material its initial power was also what slowly suffocated it: absolute consistency. Users only had to learn once — the button lives there, the menu slides out like this, the tap ripple spreads like that. Their cognition was trained to expect.
But brands cannot live on shared expectations. Spotify can’t let a user’s wallpaper dictate its signature green. Netflix can’t accept an interface where users can’t tell whether they’re in Netflix or another Google product. Color, typeface, rhythm of motion — these aren’t arbitrary aesthetics. They’re assets.
Material You, Material Design’s “personalization” evolution, tried to solve this by inverting control entirely: instead of brands owning color, users own color. Beautiful in theory. But in market reality, it’s like inviting customers to repaint your storefront sign in whatever color they prefer.
No brand large enough will accept that. And no brand small enough actually needs it.
Part 2: Google’s Inexcusable Inconsistency
If there’s one thing that genuinely damaged Material Design’s standing, it wasn’t aesthetics, it wasn’t design philosophy — it was Google itself.
A design system that wants to be trusted requires that its creators trust it first. But for years, Google issued strict guidelines while YouTube, Gmail, Maps, and Drive routinely broke them — not deliberately, but because each product team operated on its own internal logic. Alignment took years. Sometimes it never came.
For a developer weighing whether to build on Material, the signal was unmistakable: if its own creator can’t follow it, why should I?
Part 3: The Market Chose Flexibility
Tailwind CSS didn’t rise because Material was ugly. Shadcn/ui isn’t beloved because it’s prettier. Both captured market share because they answered a different question: instead of asking “which design language do you want to follow?”, they asked “what do you want to build?”
Modern developers don’t want to inherit a philosophy. They want bricks to build with. And that’s exactly what Material — with its tightly coupled system and layered principles — was never designed to provide.
This isn’t failure. It’s a product-market fit mismatch in a changed era.
Closing: The Road Becomes the Foundation
Back to the opening image: the paved road of 2014. Today, above it, people have built highways, railways, overpasses. No one remembers the first layer of asphalt. But it’s still there, underneath everything.
Material Design didn’t fail — it’s transforming. From the position of global trend-setter to the infrastructure of the Android and Google ecosystem. The principles of hierarchy, affordance, and purposeful motion that Material pioneered in 2014 have since been absorbed into general design practice — no one remembers the source anymore, because they’ve become foundational knowledge of the craft.
What was truly lost is the ambition — the ambition to be the shared design language for the entire digital world. A beautiful ambition, but one ultimately eroded by Google’s own inconsistency, by a market demanding greater flexibility, and by a design culture increasingly valuing distinct identity over systemic uniformity.
Not every road has to lead everywhere. Sometimes, becoming a solid foundation for others to build upon — is a worthy ending.